JAN BAEKE - Houvastvergankelijkheidsleer

De titel geeft al aan waar Jan Baeke (Roosendaal, 1956) op uit is: een systeem waarin zekerheid afgemeten wordt aan duurzaamheid. Baeke zou Baeke niet zijn als in beide gevallen niet ook verschillende soorten daarvan werden betrokken.

Zijn gedichten, inhoudelijk gefragmenteerd maar thematisch onderling verbonden, gebruiken geen (pseudo)wetenschappelijke taal maar juist een opvallend eenvoudige zegging, spreektaal bijna. Door kleine fricties tussen de betekenislagen ontstaat telkens vervreemding zonder dat de lezer die zomaar kan verklaren. Zo wordt hij/zij zelf onderdeel van de tekst.

Een vondst is een zogenaamde ‘index’ van begrippen achterin die, zonder dat ze per se genoemd worden, aan de orde komen in gedichten op de aangewezen pagina’s. Het eerste, ‘Aanvaarding’, blijkt bijvoorbeeld werkzaam op 13 verschillende bladzijden. Karakteristiek is een citaat als:


Er is veel van de wereld dat ik op mag knappen.
Er zit een vrouw in mij
die zegt dat ik de vrouw ben die dat kan.


Dit is ontegenzeglijk een boeiende bundel. Hij vereist inspanning maar levert rente op. In denkplezier!
Deze poëzie is niet alleen boeiend voor poetry watchers maar voor elke aandachtige lezer!



Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, november 2018



Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

BERNARD DE WULF - Naar het gras

Verleiden is belangrijk voor Bernard Dewulf (1960, Brussel). Denk aan zijn essays over de aantrekkingskracht van kunst. Ditmaal weet hij in gedichten, sterker dan voorheen, de lezer deelgenoot te maken van esthetisch en ander genot. Dat berust o.m. op de keuze voor woorden die onbestemdheid weergeven maar tegelijk suggestie oproepen (ruisen, drentelen, ontwaren, schampen), origineel verwoorde, grammaticaal ontrouwe details (niet verkeer maar klein verkeer, niet schommels maar late schommels) en een aangenaam stromend ritme.

Inhoudelijk verweeft hij onderwerpen als liefde en lust, vervulling en gemis. Een belangrijk thema is dan ook het zoeken naar geluk, en het vasthouden ervan, tegen beter weten in! Behendig speelt hij vrouwelijke symbolen (kokerrok, spinnen, holte) uit tegen mannelijke (piemel, penseel, meesters).

Dit alles levert onderhuidse spanning op en een aanhoudende reeks verrassingen:


Hij deelt mij op in velen,
nooit ben ik in hem heel geweest.

Wij zijn de spelers van elkaar.


Deze poëzie is niet alleen boeiend voor poetry watchers maar voor elke aandachtige lezer!



Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, november 2018



Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

JACK SPICER - Citroenen, gedichten en zeewier

Hoewel de Amerikaanse dichter Jack Spicer in 1965 al op 40-jarige leeftijd overleed, groeit de interesse voor zijn werk nog steeds, ook internationaal. In het NL taalgebied verschenen vanaf 1982 af en toe vertaalde teksten in bladen.

Dit eerste overzicht in boekvorm in onze taal bestaat uit 6 zgn. brieven (gericht aan de in 1936 vermoorde auteur F.G. Lorca), 1 los gedicht en 8 reeksen verzen, gekozen, vertaald en van een nawoord voorzien door Jan H. Mysjkin. Helaas ontbreken de originele versies ter vergelijking. Alleen de vertaling volstaat echter om kennis te nemen van de originele poëtische inzichten van Spicer; zijn toch al samengeperste teksten gaan hier namelijk uitgebreid op in.

Theorie en praktijk lopen steeds door elkaar, saaie regels zijn vrijwel nergens te bekennen. Een kenmerkend citaat inclusief tegenstelling:


Niemand luistert naar poëzie. De oceaan
Is er niet om naar te luisteren. Een druppel
Of een watergolf. Het betekent
Niets.


Het werk is zowel doordacht als associatief en mede daarom moeilijk maar voor poëziekenners is dit wel degelijk een uitgave van belang!




Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, november 2018


Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

PETER GHYSSAERT - Laiwarikon

Zowel de titel van deze bundel van Peter Ghyssaert (1966, Wilrijk) als de omslagfoto verwijst naar de leeuwerik, een zangvogel bij uitstek. En zingen doet de dichter, die niet toevallig ook actief is als musicus. Zijn zinnen, nu eens lang dan weer kort, pralen met een natuurlijk overkomend ritme en nemen soms, zoals in de titelreeks, hun toevlucht tot proza. Het thema van geluk is daarbij een bindend element. Op drie plaatsen in het boek staat in vette hoofdletters aangegeven: “GELÚK BEGÓN”.

Leeuweriken leven vooral in open terrein. Zo ook deze dichter. Geen onderwerp is hem te veraf of buitenissig en qua stijl bereikt hij een grote hoogte. Veel beelden zijn origineel en indringend:



Horden dode dichters
zijn achter het behang geplakt
als dikke zwarte torren;
daar is hun migratie
gestolde stroom.



Let op de sonore klankkleur van dit fragment.

Veel leeuweriken tenslotte zijn trekvogels. Ghyssaert voert ons mee naar o.a. Venetië, Konstantinopel, Roemenië, Turkmenistan en zelfs Nirwana.

Dit alles resulteert in een rijkelijk gevarieerd boek, geschikt om vaak herlezen te worden!



Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, oktober 2018


Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

KASPER PETERS - Vogelzwemvliegvis

Kasper Peters (1973, Doetinchem) is gezien zijn activiteiten als o.m. dichter, prozaschrijver, theaterman en essayist literair van alle markten thuis. Hij kreeg in het noorden van het land extra bekendheid toen hij een paar jaar stadsdichter van Groningen was.

Ditmaal brengt hij kindergedichten, die in de bundel zelf niet maar in de inhoudsopgave wel onderverdeeld zijn. De strofisch gevormde teksten zijn volgens een interview met Peters gebaseerd op dagdromerijen. Dat verklaart vermoedelijk de sfeerrijke, licht surreële sfeer van dit werk. De zegging is niettemin eenvoudig en opvallend concreet waardoor kinderen, vooral die tussen 6 en 12 (de kleintjes in voorgelezen vorm), zich al gauw aangesproken zullen voelen:


Pas toen ik het wist, zocht ik plezier
dat je niet zomaar kunt vinden,
zo kort als een sneeuwvlok,
zo lang als een kus op de wang.


De illustraties (in rood, wit en blauw) van Anne Caesar van Wieren, passen er wonderwel bij.

De verzen kennen voldoende originaliteit en diepte om ook volwassen lezers te kunnen boeien. Dit geldt veel minder voor pubers en adolescenten.




Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, november 2018


Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

STEFAN HERTMANS - Onder een koperen hemel

Stefan Hertmans (1951, Gent), die vooral bekend werd door zijn bestseller ‘Oorlog en terpentijn’, weet wel hoe hij gedichten leven in moet blazen. Hij bespeelt daartoe een groot aantal relaties, o.m. die tussen eenvoudig taalgebruik en ingewikkelde onderwerpen (als de verworvenheden en drama’s van de Europese geschiedenis); ethiek en esthetiek; het algemene belang en individuele behoeftes; vorm en emotie; man en vrouw. Vaak gaat het ter wille van de spanning om tegenstellingen.
De meeste aandacht is er voor religie, kunst, politiek en liefde. Zo is de titel een vingerwijzing naar Deuteronomium 28:23, worden o.a. Giotto, Hölderlin en Vanriet genoemd dan wel gesuggereerd en is Troje van even groot belang als rellen in Aswan en vluchtelingen op Lesbos.

Hertmans beeldspraak wordt steeds ingehouden maar kent een sterk zintuiglijke werking:



de geur van bonen en bloedworst
opstijgend uit een kelderraam
in je afkoelende verbeelding.


Deze poëzie bezit vanwege het literaire vakmanschap een bovengemiddeld niveau en is dankzij bovengenoemde invalshoeken van beklijvende betekenis.




Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, september 2018


Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

CLAUDE VAN DE BERGE - Arctica

De kenners weten het al lang, de Vlaamse dichter Claude van de Berge (º 1945) is een van de bestendigste talenten in onze poëzie. Afgaand op z’n nieuwe titel blijft dat voorlopig ook zo.
Evenals bij 2 voorgaande bundels, ‘IJsland’ en ‘Asland’, zijn barre en afgelegen streken, ditmaal in Groenland, plaats van handeling. Die keuze is niet vrijblijvend, zoals dat nooit iets is bij Van de Berge. De taal zelf lijkt losgewrikt uit de eeuwige ijsvelden. Zijn beelden zijn hard en treffend en verlenen aan zijn zegging een schijn van waarheid.



Rotsblokken worden door de gletsjerschuring
zand en stof.

Ze waaien door ons heen.



Doordat hij een beroep doet op de spirituele dimensie overstijgt deze poëzie echter plaats en tijd. Juist het balanceren tussen deze drie aspecten maakt dat Van de Berge gevolgd moet blijven worden. Tussen de teksten, zowel losse verzen als cycli, staan mooie kleurenfoto’s van reisgenoot Arlette Walgraef. Slotsom: indringende verzen van een teruggetrokken dichter!




Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, februari 2001


Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl