MARICELA GUERRERO - De droom van elke cel

Maricela Guerrero (1977, Mexico City) biedt met deze bundel een literair tiengangenmenu! Haar teksten, die in direct verband staan met maatschappij en politiek, vormen inhoudelijk en stilistisch een amalgaam van bronnen, verwijzingen, conclusies en aansporingen en ja flarden poëzie.
De zegging is afhankelijk van de invalshoek nu eens eenvoudig, dan weer doorwrocht. Omdat alles met alles is verbonden, onder andere poëzie met proza, vergt een analyse een leeshouding op alle niveaus.
Het uitgebreide nawoord van vertaler Lisa Thunnissen bevat geen sleutel maar een complete sleutelbos en dat is geen luxe.
Hoofdthema is de kracht en kwetsbaarheid van de natuur, al wat leeft. Het is doortrokken van besef van onder meer etniciteit en identiteit, de verwoestende werking van kolonialisme en taalimperialisme en de achterstelling van vrouwen.
Treffend zijn ook contrasten als wetenschap-volksgeloof en dagelijkse realiteit-fantasie, alsmede de vraag: “schrijven we gedichten om de soort te behouden?”
Jammer is dat het Nederlands en Spaans niet per tekst naast elkaar staan maar in twee gescheiden delen.




Geschreven in opdracht van NBD Biblion, oktober 2025



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

LIESBETH D'HOKER - Want straks komen de wolven

Liesbeth D’Hoker (1984), die literair actief werd met kritieken en essays over o.m. theater, was uit op een sprankelend poëziedebuut en dat heeft ze nu te pakken. Open haar 6 delen tellende eersteling en de onverwachte beeldcombinaties en neologismen springen je tegemoet: wondgrond, blauwadertakken, woekerpoel en ritselbelofte.
Deze woorden, in stuwende, eenvoudig lezende zinnen gebed, onderstrepen een fascinatie voor het waarnemen en dat geldt met name de natuur. Niet voor niets was D’Hoker ruim 20 jaar tuinarchitect. Behalve elementen uit de vegetatieve wereld spelen dieren een grote rol. Een greep, al dan niet in uitdrukkingen: zwaan, hond, uil, vis, reiger, paard.
In de waaier van thema’s steken transformatie, kwetsbaarheid en dreiging maar bovenal de onderlinge verbondenheid van alle vormen van zijn:



we bouwen verzinsels, een tipi van takken,
het mezenpaleis naast het mussenhotel,
een schaal vol maan, want straks
komen de wolven.



Dit zijn kortom ambitieuze, met vaart geschreven gedichten over actuele uitdagingen die, ook buiten de poëzie, veel lezers zullen aanspreken.




Geschreven in opdracht van NBD Biblion, oktober 2025



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

RAY FUEGO - Bolo di Entropia

Uit dit poëziedebuut van Ray Fuego, ps. van Rayvel Pieternella (1996, Amsterdam), klinkt al meteen een eigen stem, wat gezien zijn jarenlange activiteiten als punker/rapper niet vreemd is. De teksten geven op de eerste plaats persoonlijke gedachten en ervaringen weer maar sociale bekommernis verheft die tot meer dan een egodocument. De drie delen heten Amsterdam - Curaçao (met consequent alleen gedichtentitels in het Papiaments) - Amsterdam.

Fuego’s Caribische achtergrond zorgt voor woorden als kunuku, laman en tata, waarvan sommige achterin worden verklaard. Kenmerken zijn verder 1) een informele spelling, bijv. ‘me balans’ en ‘veelste’, 2) modieus Engels (guy, kill, dealer, side kick), 3) herhalingspatronen en 4) het gebruik van hyperbolen:



de ogen tot de nok gevuld met tranen zo vol.



Heel wat beter want spannender klinkt:



Zoeken naar woorden terwijl ik haar mond dichtknijp,
de woorden vind
en die haar keel in spuug.



De eenvoudig gehouden verteltoon en de doordringende broeierige sfeer vergroten het bereik, zelfs voor wie geen affiniteit heeft met Fuego’s belevingswereld.





Geschreven in opdracht van NBD Biblion, september 2025



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

HEINSIUS - Monobiblos

De in 1580 in Gent geboren maar in Holland opgegroeide Daniel Heijns vergaarde door zijn scherpe geest en taalvirtuositeit grote bekendheid. Zowel zijn wetenschappelijke uitgaven als zijn poëzie, geschreven in het Grieks en Latijn, verzekerde hem van een internationaal publiek. Zijn al vroeg geschreven elegieën over liefde en vriendschap weten door hun vormvastheid en soepele zegging nog steeds respect af te dwingen.

Elegieën kennen formeel tweeregelige stanza’s van respectievelijk een hexameter en een pentameter. Dertien stuks zijn nu met aangepaste interpunctie in het NL vertaald door latinist Harm-Jan van Dam. Beide versies staan naast elkaar. De hedendaagse lezer heeft weinig tot niks met dartele kusjes als opwindende liefdeservaring, goden als Diana/Artemis en nimfen. Gelukkig staan achter in het boek, per elegie, aantekeningen plus een uitgebreide ‘uitleiding’ over leven en inzichten van Heinsius, inclusief uitleg van de titel en verantwoording over de vertaalkeuzes. Ook deze hulpmiddelen vergroten het bereik van meer dan één oudere (be)leefwereld en dat is winst!




Geschreven in opdracht van NBD Biblion, augustus 2025



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

DIVERSE DICHTERS - De tijd is puin, de tijd is hoop

Ter gelegenheid van het 55-jarige bestaan van Poetry International verscheen een bundel met werk van dichters die in dit jubileumjaar in Rotterdam te gast waren. De uitgave biedt een waaier aan onderwerpen en stijlen van deelnemers uit 15 landen, onder anderen Diana Anphimiadi (Georgië), Derek Otte (Nederland) en Chris Tse (Nieuw-Zeeland). Elke bijdrage is behalve in de oorspronkelijke taal in een Nederlandse en/of Engelse versie opgenomen. Dit vormt een belangrijke meerwaarde, maakt het boek naar de wens van de samenstellers nog meer tot een ontmoetingsplek en toont aan dat poëzie, zo vaak als onbetekenend weggezet, springlevend is en, belangrijker, verschil kan maken. Het festival richt zich ook immers ook op dichters die in eigen land met censuur te maken hebben, gevangen zitten of verbannen werden. Een treffend citaat van Maricela Guerrero uit Mexico:


Cellen, het gaat altijd om cellen: om adem, uitwisseling, voortplanting en differentiatie.


Zoveel stemmen, zoveel voorkeuren natuurlijk, maar werkelijk elke lezer zal wel iets van zijn/haar gading in deze verzameling vinden.




Geschreven in opdracht van NBD Biblion, juli 2025



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

RICHELINE JOE - Levensketen/Kadena di bida

Wie interesse voor Curaçao heeft, niet gericht op het vertekende eiland van de reisfolders maar op het realistische leven daar, kan plezier beleven aan dit boek van Richeline Joe. Zij groeide er op en keerde na een lang verblijf in Nederland terug naar haar wortels.
Deze debuutbundel bevat opvallend eenvoudig verwoorde observaties die zich over drie thema’s uitstrekken: 1) werksituaties, 2) familie en relaties en 3) de natuur. Regelmatig overlappen die elkaar, zie de naar kettingschakels verwijzende titel.
De meeste teksten, elk in het Nederlands en het Papiaments, dragen een strofisch jasje maar daar houden de associaties met poëzie dan ook op. De rustige, direct aansprekende verteltoon maakt er verhaaltjes van die werkelijk iedere lezer begrijpt. Een kenmerkend citaat:



Aan het einde van een lange dag is er echt niets fijner dan heerlijk in bed ontspannen in de armen van mijn liefste.



De puur literaire waarde is helaas gering maar de sfeer, de aandacht voor mensen zonder aanzien des persoons en vooral de liefde in het algemeen voor het dagelijks bestaan maken veel goed.





Geschreven in opdracht van NBD Biblion, juli 2025



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

BART STOUTEN - De doden niet meer tellen

Bart Stouten stelde een ambitieuze bundel samen met de Koude Oorlog, die van invloed was op zijn jeugd, als uitgangspunt en verwijzingen naar andere grote conflicten vroeger en nu in de uitwerking. Door veelvuldig citaten op te nemen, ook in het Engels, van tal van mythologische en historische personages, variërend van Arthemis tot Zelensky, verweefde hij het eeuwige dubbelthema van oorlog en vrede tot een complex tapijt van het menselijk bestaan. Onderliggende thema’s, vooral vrijheid, kunst, geloof en dood, fungeren daarin als extra patronen.
Stoutens strofen vormen één lang prozaïsch aandoend relaas. Het grootste belang van de bundel schuilt in de expressief verwoorde inhoud en, nog een stuk sterker, in de spanning tussen de eigen tekst en de aanhalingen. Ook contrasten spelen een rol:



ik haat oorlog
zoals alleen een soldaat die het heeft meegemaakt.



Het is aan de lezer om de vele inzichten en terzijdes tegen elkaar uit te spelen, wat een persoonlijke interpretatie en dus een extra stem vergt. Dat kan deze bundel tot een ingewikkelde maar boeiende literaire tocht maken!





Geschreven in opdracht van NBD Biblion, juli 2025



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling