KABIR - Schilderen met het palet van de liefde

Dit boekje bevat de Nederlandse versie van de Engelse vertalingen van de overgeleverde, soefisch beïnvloede verzen van Kabir Das (1398-1455). De inleiding is van Thomas Rain Crowe, die 65 teksten koos en in 2 delen opnam: ‘Hij’ en ‘Zij’.
Hij legt de principes van de in India werkzame Kabir uit en geeft aan dat vermoedelijk veel van diens verzen door volgers zijn geschreven. De heilig verklaarde dichter verzette zich tegen zinloze rituelen van de bestaande religies en bepleitte het goddelijke in alles, maar ook het loslaten van wereldse zaken én het ego, heilge waarden hierin of niet!
Om De Waarheid te vinden zijn liefde, concentratie en mystiek nodig. Zijn lyriek, die in onze taal opvallend verhalend overkomt, richt zich daarom op deze waarden. De hedendaagse lezer zal veeleer aangesproken worden door de inhoud dan door vorm, klank en melodie, hier nauwelijks belangrijk, waar de meeste poëzie juist op stoelt. Belangrijk is dat er over aardig wat uitspraken zinvol nagedacht kan worden:



Ik bestudeer het verschil
tussen het water en de golven.



Kabirs werk trotseert niet alleen de taalgrenzen maar ook de eeuwen!





Geschreven in opdracht van NBD Biblion, december 2024



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

PAUL DEMETS - De schaamsoort

Paul Demets (1966, Olsene) weefde een poëtisch netwerk in de vorm van brieven aan Guido Gezelle, waarin hij citaten uit diens werk opnam, en hing zijn web op aan de zeven hoofdzonden, die tevens de volgorde bepalen. Het gaat om o.a. superbia (hoogmoed), luxuria (lust) en avaritia (hebzucht). Deze thema’s, elk versterkt door een motto, verwerkte hij in processen en gebeurtenissen als klimaatverandering, de snel veranderende perceptie van gender en de beruchte ontgroening van Sanda Dia. Hij vervlocht er bovendien persoonlijke herinneringen door. De titel (een term van vogelaars) verwijst naar grillen in het waarnemen én de schaamte die de mens moet ervaren vanwege zijn misbruik van natuurlijke bronnen. Demets gebruikt doorgaans een vooral verhalende en daardoor niet te moeilijke toon. De beeldspraak verleent er opnieuw een welkome scherpte aan:



Vochtig makend met mond en tong
praatte hij haar om. Een god
opklimmend langs haar rug.



Vanwege de ingenieuze compositie, actuele onderwerpen, eenvoudig overkomende zegging en krachtig idioom zal een bestelling geen vergissing zijn.




Geschreven in opdracht van NBD Biblion, november 2024



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

ANNE LICHTHART - Zeeboerin

Anne Lichthart (1977) is onder meer actief als librettist, regisseur en hoorspelschrijver en debuteert nu met poëtisch proza voor kinderen. Cynthia Borst maakte er originele tekeningen bij. Het keurig verzorgde boekje bevat toevoegingen als een separate envelop (met briefje erin) en andere ingeplakte papiertjes, soms met tekst. Beide genres vullen elkaar goed aan. Hoofdpersoon is het meisje Teun dat met haar hond Mol op een boerderij woont en een sterke band met de directe omgeving en de seizoenen ervaart. Vandaar dat het krioelt van woorden als hooi, erf, houthakken, slachten, melktank en mesthoop. Een andere thematische draad is de liefde. Lichtharts stijl leunt op korte zinnetjes met weinig tierelantijnen waardoor ze meteen aanspreken. Hoewel de sfeertekening sterk is, komt het aangekondigde poëtisch element er bekaaid vanaf.



Teun kijkt naar haar tenen.
Ze staat daar maar.
Ze kijkt naar de grond.
Er zit een strootje aan haar sok.



De schrijfster is er evenwel in geslaagd om met nota bene realistische beschrijvingen een parallelle fantasiewereld tot uitdrukking te brengen.





Geschreven in opdracht van NBD Biblion, juni 2024



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

FELIX OESTREICHER - Nachher/Naderhand

De internist Felix Oestreicher, geboren in 1894 in Karlsbad (nu Karlovy Vary in Tsjechië) en overleden in 1945 in Tröbitz, vluchtte in 1938 voor het nazi-regime naar Nederland. Tijdens zijn verblijf in de kampen Westerbork en Bergen-Belsen hield hij in kriebelschrift een dagboek bij, dat in 2000 in Duitsland werd uitgegeven. Verzen tussen de aantekeningen, 19 stuks, verschenen separaat in het Duits en de NL vertaling van Ton Naaijkens in 2013.
Deze herdruk bevat ook een inleiding door dochter en kunstenares Helly Oestreicher en een nawoord van de vertaler. Literaire technieken zijn ondergeschikt gehouden aan het registreren van ervaringen in onmenselijke omstandigheden.
Oestreicher hanteert een eenvoudig, door iedereen te begrijpen idioom. Zijn zegging is persoonlijk maar toch ook objectief en daarom des te indringender:



onzegbaar vuile woorden
brengen leven in onze slappe leden
maar dringen niet tot ons door.



Dit, gevoegd bij de gewaarwording van authenticiteit, verheft het boekje tot een direct aansprekend ‘document humain’ dat aan actualiteit helaas niets heeft ingeboet.




Geschreven in opdracht van NBD Biblion, mei 2024



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

W.H. AUDEN - Tijdelijke Helden-Verzamelde gedichten

W.H. Auden (1907-1973) was essayist en criticus maar vooral een van de meest spraakmakende dichters van de vorige eeuw. Hij raakte gefascineerd door o.a. de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen van zijn tijd, bezocht brandpunten als Barcelona en Berlijn, emigreerde naar Amerika, won de Pulitzerprijs en werd hoogleraar poëzie in Oxford. Hij beoefende tal van genres en registers die zijn technisch vernuft etaleren.

Han van der Vegt vertaalde dit vierdelige overzicht van Audens gedichten, waarbij hij zich gelukkig de nodige vrijheid gunde. Hij verzorgde tevens het Nawoord inclusief biografische schets en verantwoording. Aantekeningen, 17 pagina’s, vormen een meerwaarde.
Mede vanwege Audens indringende tijdsbeelden en sociale en historische betrokkenheid, die literair overigens vooral beschouwend overkomen, is zijn rol nog niet uitgespeeld. Een van z’n credo’s luidt niet voor niets: “Of any poem written by myself, my first demand is that it be genuine, recognizable.”

Pas op: in 2009 verscheen al een bloemlezing met vertalingen van Benno Barnard, Huub Beurskens en Wiel Kusters.




Geschreven in opdracht van NBD Biblion, mei 2024



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

SISKA GOEMINNE - Boot

De kaft kondigt dit fraai verzorgde boekje van de productieve auteur Siska Goeminne (1968, Deinze) terecht aan als een poëtische novelle. Het relaas, dat tevens kenmerken in zich draagt van fabels en sprookjes, gaat over een oudere visser die zeven mensen vangt om hun diepste verlangens te peilen en z’n eigen eenzaamheid op te lossen. De sfeervolle en symboolrijke zegging staat Goeminne toe soms een poëtische laag te bereiken, maar het gebruik van grote woorden als ‘traumatiserend’, ‘zwom in verdriet’ en ‘wantrouwen’ doet daar afbreuk aan. Die gewaarwordingen hadden beter gesuggereerd kunnen worden. Ook Goeminnes trefzekerheid is soms in het geding zoals met ‘een beetje bodemloos’. Compositorisch zit het boekje, dat na een half uur is uitgelezen, goed in elkaar; de informatie over de visser wisselt af met die over elk van de zeven andere personages én met intermezzo’s (op geel papier) van een alwetende verteller. De klein afgebeelde maar toch aansprekende schilderingen van Staf Roels vormen een meerwaarde. Behalve voor jongeren is het resultaat geschikt voor (sommige) volwassenen.





Geschreven in opdracht van NBD Biblion, april 2024



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

DUITSE POEZIE - De blauwe bloem

Voor wie met de Duitstalige poëzie kennis wil maken is deze anthologie van pakweg de bekendste verzen een prima boek. Paul Claes, vertaler en samensteller, presenteert gedichten van 75 dichters, wier werk de 12e eeuw tot de 21e bestrijkt. Zijn inleiding, opvallend kort maar toereikend, belicht de belangrijkste invloeden en constanten: de muziek, het volkse karakter, de romantische inslag en de natuur. Van de meeste auteurs koos hij één vers, van Rilke met vijf de meeste, de overige zitten daartussen. De titel verwijst naar Novalis’ symbool van niet aflatend verlangen. Achterin staan biografische schetsen, variërend van slechts twee regels (Carossa) tot een hele pagina (Goethe). Claes heeft het over een “eigen canon” maar volgt in grote lijnen de algemene. Verrassend is wel zijn keuze voor een paar minimaal verwoorde bijdragen zoals onderstaand aforisme van Ernst Jandl:



natuurlijk
kunnen gedichten langer zijn
dan dit



De geringe omvang van de uitgave wordt gecompenseerd door de hoge kwaliteit van de vertalingen. Voor kenners is vooral die van belang, voor anderen rammelen er heel wat meer sleutels.





Geschreven in opdracht van NBD Biblion, april 2024



www.alberthagenaars.nl


Zie ook:

Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling