HUUB OOSTERHUIS - Licht in de morgen

Huub Oosterhuis (1933, Amsterdam) is theoloog en dichter. Als ex-priester oefent hij al vele jaren en met wisselend succes invloed uit op de modernisering van de gebruiken van de katholieke kerk, als auteur stelt hij zijn poëzie en liedteksten in dienst van zijn spirituele ontwikkelingsgang. Ditmaal schreef hij teksten bij werk van kunstenaar Ton Schulten, op wiens kleurrijke en deels geabstraheerde landschappen niet of nauwelijks mensen zijn te bekennen. Het thema benoemde Oosterhuis daarom als ‘de onzichtbare mens’. Zelf richt hij zich juist wel sterk op de mens maar dan de anonieme mens in benarde omstandigheden, bijv. als verstopte vluchteling of onderduiker voor bombardementen.



Onder de grond leven
is niet makkelijk
als je als mens geboren bent
in het licht.


De dichter verbindt zijn maatschappelijke engagement dus met een uiterst eenvoudige zegging en wil tevens troost en hoop bieden. Deze combinatie zal zowel religieus geïnspireerde als sociaal betrokken lezers aanspreken. De literaire waarde op zich is echter behoorlijk beperkt en ook niet vrij van sleetse beelden.


Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, maart 2018


Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

IRIS VAN HAAREN - Stil aan het onbekende water

Het onderzoeken van mystieke verlangens en ervaringen is de mens eigen en vormt dus een thema van alle tijden. In de kunst zijn er resultaten mee bereikt die tot ons belangrijkste erfgoed behoren.
Iris van Haaren (1962) benadert het onderwerp op twee manieren, als schilderes en als dichteres. Beide genres zijn met elkaar in dit mooi uitgegeven boek verstrengeld. Het visuele deel bestaat uit meestal smeuïg opgebrachte verf in (semi-)abstracte vormen waarvan de kleuren zowel monochroom als uitbundig zijn uitgevoerd. De poëzie kent minstens zoveel vrijheid; er zijn korte en lange verzen en soms zelfs ondersteunend proza. De schilderingen zijn kwalitatief overtuigender dan de teksten. Die blijven vaak steken in oppervlakkige en ook vage omschrijvingen die niet veel met poëzie te maken hebben, zoals:


Ach, het is voorbij
onze liefde
maar op andere planeten
in andere zonnestelsels
zullen ze het pas weten
over duizenden jaren.


Vrijwel nergens wordt het taalgebruik op zich origineel, laat staan treffend en dat terwijl het uitgangspunt daar zoveel mogelijkheden toe biedt.



Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, 20 april 2017



Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

PIER PAOLO PASOLINI - De nachtegaal van de katholieke kerk

Een Nederlandse vertaling van werk van een internationaal erkende kunstenaar is altijd boeiend, zeker in het geval van het dubbeltalent Pier Paolo Pasolini (1922-1975) wiens artistieke nalatenschap inhoudelijk nog steeds omstreden is.
Yolanda Bloemen koos 14 teksten uit zijn bundel ‘L’Usignolo della Chiesa Cattolica’. De Nederlandse versie staat voorin, het origineel vormt de tweede helft. Achterin staan nog een verantwoording van Bloemen en een essay van Floris Meens. Beide teksten zijn geen luxe want Pasolini’s poëzie kent net als zijn films afwisselende registers, bijv. experimenteel én klassiek, en zowel een heldere als duistere beeldspraak.
Religie en erotiek, geweld en tederheid, politiek en dagelijks leven monden vaak uit in vervoering of bevanging.


Christus, je lichaam
als van een jong meisje
is door twee vreemden
genageld aan het kruis:
twee flinke jongens
rood zijn hun schouders
blauw hun ogen.
Ze slaan de spijkers
en de lendendoek
trilt rond uw buik…


Het resultaat is een overtuigende omzetting van gedichten die met hun contrasten, experimenten en vooral morele dilemma’s ook niet-poëzie lezers diep kunnen raken.


Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, 26 mei 2017



Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

MARIEKE VAN DEN BRINK - Nepal & Tiber. Goden en devotie.

Al net zo contrastrijk als de gebieden die ze beschrijft is dit reisboek van Marieke van den Brink (1975). Het eerste en grootste deel is gewijd aan het overwegend Hindoeïstische Nepal, het tweede aan de vooral Boeddhistisch gerichte Chinese autonome regio Tibet. Er zijn ook een woordenlijst en kaartjes opgenomen.
Het boek is deels thematisch, deels chronologisch opgezet, mooi uitgegeven en toont boeiende foto’s. De opbrengst is voor een goed doel.
Daar staan helaas grote tekortkomingen tegenover: de uitgave heeft door irrelevante informatie een te hoog babbelgehalte en de redactie is slecht. Er zijn veel fouten blijven staan, in de spelling, de grammatica én de stijl. Vooral de vervoeging en verwijzingen moeten het ontgelden. Een kleine greep: ‘zo verspreid een persoon’, ‘wordt geparadeert’, ‘leven, die’, ‘bewijs, deze’, ‘aan het einde van straat’, ‘een gevoel van emotie overspoelt mij’.
Afgezet tegen de gangbare reisgidsen had Van den Brink juist belangwekkende ervaringen moeten uitspelen. Die troefkaart is ondanks de betrokkenheid en het sympathieke uitgangspunt niet getrokken.

Niet eerder gepubliceerd, december 2017



Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

WILLEM VAN ZADELHOFF - Het ei van Fabergé

Willem van Zadelhoff (1958, Arnhem), die ook romans, essays en kritieken (over Duitse literatuur) schrijft, publiceerde zijn tweede poëziebundel. De titel verwijst naar de geraffineerde kunstwerken in de vorm van een paasei door de tsaristische hofjuwelier Peter Carl Fabergé. Wellicht noteerde de dichter daarom: "Het meeste heb ik van achter glas gezien” en “de andere kant van het glas.”


De gedichten, samen zo’n ei, profileren zich door een lichte, wrange humor; een spaarzame interpunctie; een eenvoudige zegging; onderwerpen uit de dagelijkse realiteit en vooral vervreemdende effecten die regelmatig een vaag gevoel van dreiging oproepen. "treinen zijn niet boos // en hoe viel mijn bestaan te rijmen met rinkelende spoorwegovergangen?"

Meestal is de tekst geordend in strofen, soms rolt hij uit in een stroom van observaties en mededelingen waarin de lezer zelf een hiërarchie mag aanbrengen. Vrijwel alle verzen zijn in reeksen ondergebracht, wat de compositie diverse perspectieven biedt, afronding suggereert en de onderlinge bindkracht zeker te stade komt.


Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, november 2015.




Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

CARLINE DEKKER - Daarom ben ik hier

De uit Zeeland afkomstige Carline Dekker (1995), momenteel studente in Utrecht, debuteert met gedichten die zowel onschuld en breekbaarheid uitdrukken als ondernemingszin en vastbeslotenheid. In vier delen verkent ze zichzelf en anderen, verliefdheid en lust alsmede de verschijningsvormen van de wereld in concrete locaties als het ouderlijk huis, een parkeerplaats, een bar, een tuin e.d. Ook heeft ze aandacht voor het bereik van de woorden, de mogelijkheden van de taal zelf, wat natuurlijk niet vreemd is voor iemand die international communication & media studeert:


ik overpeins de woorden terwijl ze
op mijn tong liggen, rol ze om en om
als deeg op een keukenblad.


Haar zegging mag dan wel bewust eenvoudig zijn, soms komen zinnen en beelden onbeholpen over. Een bijkomend voordeel daarvan is dan wel een versterking van de lichte vervreemding die door deze verzen vlaagt. Dekkers entree in de poëzie is zeker niet over de hele lijn overtuigend genoeg maar toont wel duidelijk waar haar sterke punten liggen en die snakken naar zowel een verlenging als een verbreding.


Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, mei 2015.




Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling

www.alberthagenaars.nl

DIMITRI VERHULST - Stoppen met roken in 87 gedichten

Dimitri Verhulst (1972, Aalst) verloochent zijn verteltalent nooit. Ook in deze over acht reeksen uitgerolde gedichten overheerst de beschrijving. De poëzie manifesteert zich dan ook niet vanuit de diepte maar op de knooppunten in de verhaallijn. De combinaties variëren regelmatig. Een eigenzinnige woordkeuze staat hoog genoteerd in de vorm van zuidelijk taaleigen, archaïsch overkomende begrippen en neologismen: ‘asem’, ‘neerschreien’, ‘elkeen’, ‘ledig’, ‘winkelblaffetuur’, ‘insipide pik’ en ‘niksigheid’. Ook pakt hij uit met een trefzekere beeldspraak, bijv. ‘zijn geur hangt nog in haar haren’, ‘vrij me vrij van zorgen’ en ‘de muren hijgen weer de buren uit’. Een derde troef is zijn soms schrijnende ironie, die aansluit op de traditie van de zwarte romantiek.
Aan bod komen thema’s als liefde, zinloosheid, dood, en verlangen naar zowel puurheid als roes en vervoering: ‘met al mijn dorst naar dorst'. De vermenging van al deze en andere karakteristieken, ik noem nog gauw de religieuze verwijzingen, garandeert leesplezier. De drang naar het uitschrijven beperkt echter de herleesbaarheid.



Geschreven in opdracht van NBD/Biblion, oktober 2017


www.alberthagenaars.nl


Zie ook:
Frozen Poets - Beelden, graven en andere sporen van dichters

Lange kritieken, gepubliceerd op De Verborgen Hoek

Nederlandstalige gedichten in Indonesische vertaling